Tắt GPS rồi có còn bị theo dõi vị trí không?

Có. Điện thoại vẫn có thể ước tính vị trí dựa trên Wi-Fi, Bluetooth, địa chỉ IP và các tín hiệu kết nối khác.

VPN có giúp bảo vệ quyền riêng tư không?

VPN giúp mã hóa dữ liệu và ẩn IP, nhưng cần kết hợp với việc quản lý quyền ứng dụng và cài đặt hệ thống để đạt hiệu quả cao nhất.

Điện thoại vẫn hăng say gửi dữ liệu khi bạn đang say giấc

Q: Tắt màn hình có khiến điện thoại ngừng gửi dữ liệu không?

Không. Hệ điều hành và ứng dụng vẫn có thể hoạt động nền và truyền dữ liệu trừ khi người dùng giới hạn quyền hoặc tắt các tính năng liên quan.

Ngay cả khi bạn đã khóa màn hình điện thoại, dữ liệu cá nhân vẫn đang âm thầm rời khỏi thiết bị mà bạn không hề hay biết.

Điểm chính cần nhớ

Điện thoại vẫn truyền dữ liệu ngay cả khi không sử dụng.

Không phải mọi hoạt động nền đều cần thiết hoặc vô hại.

Vị trí có thể bị suy ra ngay cả khi GPS đã tắt.

Kiểm soát quyền, dữ liệu nền và quảng cáo, giúp giảm rủi ro rõ rệt.

VPN là một lớp bảo vệ bổ sung, không phải giải pháp duy nhất.

Theo phân tích mới đây từ NordVPN, một trong những công ty bảo mật hàng đầu thế giới, smartphone hiện đại gần như không bao giờ ở trạng thái hoàn toàn im lặng.

Cho dù là iPhone chạy iOS hay các thiết bị Android, hệ điều hành vẫn duy trì nhiều hoạt động nền để đảm bảo trải nghiệm liền mạch cho người dùng vào ngày hôm sau.

Những tác vụ này bao gồm: kiểm tra cập nhật phần mềm, đồng bộ email, tin nhắn, sao lưu dữ liệu đám mây và gửi báo cáo lỗi về máy chủ Apple, Google,....

Ở góc độ kỹ thuật, đây là những hoạt động hợp lý và cần thiết, nhưng vấn đề nằm ở chỗ không phải mọi luồng dữ liệu đều phục vụ lợi ích của người dùng. Điều này khiến cho ranh giới giữa tính năng cần thiết và sự xâm phạm quyền riêng tư trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Khi ứng dụng tận dụng 'thời gian chết' để theo dõi

Marijus Briedis - giám đốc công nghệ (CTO) của NordVPN cũng cho biết, nhiều ứng dụng của bên thứ ba đã tận dụng khoảng thời gian người dùng không tương tác để gửi dữ liệu phân tích, tín hiệu theo dõi và thông tin phục vụ quảng cáo về máy chủ, dù không có sự đồng ý rõ ràng từ phía người dùng.

CTO Marijus Briedis (phải).

Theo ông, mỗi mẩu dữ liệu nền tưởng như vô hại - từ mã định danh thiết bị, hành vi sử dụng, cho đến siêu dữ liệu kết nối, đều có thể trở thành một phần trong hồ sơ số chi tiết về người dùng.

Khi các dữ liệu này được tổng hợp, chúng không chỉ ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người dùng, mà còn làm gia tăng rủi ro an ninh mạng tổng thể. Nói cách khác, dữ liệu nền không cần thiết chính là bộ khuếch đại rủi ro mà nhiều người đang vô tình bỏ qua.

Tắt GPS vẫn chưa đủ để ẩn vị trí

Điểm đáng lo ngại nhất được NordVPN nhấn mạnh là khả năng định vị gián tiếp. Theo đó, ngay cả khi người dùng đã tắt GPS, smartphone vẫn có thể ước tính vị trí dựa trên các yếu tố khác như mạng Wi-Fi xung quanh, tín hiệu Bluetooth, địa chỉ IP hoặc thói quen kết nối.

Với đủ dữ liệu, các nền tảng công nghệ và mạng quảng cáo hoàn toàn có thể tổng hợp lại, từ đó suy ra lịch trình di chuyển, nơi sinh hoạt thường xuyên và thậm chí là cả thói quen cá nhân của người dùng.

Điều người dùng nên làm ngay để giảm rò rỉ dữ liệu

Từ góc nhìn bảo mật, giải pháp không nằm ở việc tắt hết mọi thứ, mà là kiểm soát chủ động. Các chuyên gia khuyến nghị người dùng iPhone và Android hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ, nhưng có tác động lớn như:

♦ Rà soát lại quyền truy cập: Những ứng dụng không thực sự cần truy cập vị trí, micro hay dữ liệu nền, nên bị giới hạn hoặc thu hồi quyền. Trên iOS và Android, bạn hoàn toàn có thể đặt quyền theo từng ứng dụng, thay vì cấp phép toàn bộ.

♦ Tắt tính năng làm mới ứng dụng trong nền: Đây là một trong những nguồn phát sinh lưu lượng nền lớn nhất. Việc tắt hoặc giới hạn tính năng này sẽ giúp giảm đáng kể hoạt động truyền dữ liệu không cần thiết, đồng thời cũng giúp tiết kiệm pin hơn.

♦ Vô hiệu hóa quảng cáo: Quảng cáo cá nhân hóa cũng là một mắt xích quan trọng. Việc đặt lại hoặc tắt ID quảng cáo (Advertising ID) sẽ khiến các ứng dụng khó theo dõi chéo hành vi của bạn hơn, đặc biệt trong hệ sinh thái quảng cáo di động.

♦ Tắt dò tìm Wi-Fi và Bluetooth: Thay vì luôn ở trạng thái dò tìm, bạn nên tắt hoàn toàn hai tính năng này khi không sử dụng, hạn chế khả năng thiết bị quét môi trường xung quanh để suy ra vị trí.

♦ Hạn chế đồng bộ đám mây: Không phải dữ liệu nào cũng cần phải sao lưu liên tục. Với các kết nối công cộng hoặc ban đêm, việc sử dụng mạng riêng ảo (VPN) cũng giúp mã hóa luồng dữ liệu, giảm nguy cơ bị theo dõi hoặc đánh cắp thông tin.

Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển, việc chủ động quản lý dữ liệu là kỹ năng cơ bản.

Tiện lợi không nên đánh đổi bằng quyền riêng tư

Ở góc độ người dùng, đây không phải là câu chuyện điện thoại đang nghe lén hay thuyết âm mưu công nghệ, nó là hệ quả tất yếu của một hệ sinh thái - nơi dữ liệu chính là nhiên liệu.

Vấn đề hiện không chỉ nằm ở việc - dữ liệu cá nhân có đang được thu thập hay không; mà là người dùng có hiểu, kiểm soát và quyền lựa chọn hay không.

Trong bối cảnh AI, quảng cáo cá nhân hóa và phân tích hành vi ngày càng phát triển, việc chủ động quản lý dữ liệu cá nhân không còn là lựa chọn nâng cao, mà là kỹ năng cơ bản.

Smartphone ngày càng thông minh, nhưng quyền riêng tư chỉ được bảo vệ khi người dùng đủ chủ động. Nếu bạn đang cân nhắc một thiết bị mới, một giải pháp bảo mật tốt hơn, hoặc đơn giản là muốn kiểm soát dữ liệu cá nhân chặt chẽ hơn, đây là lúc nên hành động.